zamak belimarkovic vrnjacka banja

Na uzvišenju iznad Toplog izvora, nalazi se jedan od najstarijih (starija je samo crkva) i najreprezentativnijih objekata Vrnjačke Banje – letnjikovac generala Jovana Belimarkovića, koji je u 20 – om veku kršten kao “Zamak kulture”.
Zamak kulture zidan je krajem 19-og veka, tačnije u vremenskom razdoblju između 1888. i 1894. godine, za namesnika tada maloletnog kralja Srbije Aleksandra Obrenovića, generala Jovana Belimarkovića. Ovaj velelepni zamak jedan je od banjskih zaštitnih znakova, motiva po kojima je prepoznaju i arhitektonski najsavršenijih banjskih objekata. Ujedno je i jedan od najstarijih, znajući da je od letnjikovca generala Belimarkovića, starija samo vrnjačka crkva.
Idejni tvorac zamka, Belimarkovićev sestrić, Pavle Denić, inspiraciju za njegov izgled našao je među italijanskim poljskim vilama, u to vreme veoma rasprostranjenim italijanskim severom, dok je za sam projekat i nadgledanje radova bio zadužen austrijski građevinski inženjer Franc Vinter, čovek koji je mnogo učinio za Vrnjačku Banju, pre svega na polju njenog urbanizma.
Dvorac je građen 7 godina, u vremenskom razdoblju od 1888. do 1894. Za izgradnju ove vile obeležene duhom romantičarskog istorizma i renesansnim detaljima, korišćen je beli mermer donošen iz ličnog generalovog majdana, smeštenog na padinama Goča. Belimarkovićevi naslednici živeli su u ovom zamku sve do 70-ih godina 20-og veka, kada je zamak otkupila država, kako bi ga načinila kulturnim objektom.
Zamak Belimarkovića, ili zamak kulture, kako mu je danas zvaničan naziv, proglašen je kulturnim dobrom od izuzetnog značaja, i stavljen pod upravu kulturnog centra Vrnjačka Banja. Danas je to mesto gde se održavaju mnoge manifestacije, koncerti, prezentacije, promocije i uopšte kulturna dešavanja, a u okviru njega smešten je zavičajni muzej sa svojom stalnom postavkom.
Značaj ovog zamka ne leži samo u njegovoj lepoti, ili kulturnoj ulozi koju danas igra, već i u činjenici da je on otvorio put, uglednim ljudima sa prostora cele Srbije, da se povedu za primerom Belimarkovića i počnu da podižu svoje vile u Vrnjačkoj Banji. Tako je vremenom Vrnjačka Banja postala ugledno mondensko mesto, koje je okupljalo krem srpskog društva, a ne samo lečilište.
Zamak kulture nezaobilazna je destinacija za sve posetioce banje. Ušuškan u zeleni vrt, ponosno se uzdiže, nedaleko od toplog izvora i osim što je i sam deo istorijskih i kulturnih spomenika Vrnjačke Banje, u sebi, kroz svoj muzej, čuva još mnogo priča koje čekaju da budu ispričane.